19° Açık
  • EURO
  • DOLAR

PARA NASIL YARATILIYOR?

Yazarlar - Nisan 26, 2020 21:08 A A

Tedavüldeki para nasıl ortaya çıkıyor?
Bu sorunun cevabı basit, devletler para basıyor.
Nasıl işliyor mu mekanizma? İsterseniz biraz irdeleyelim.

Darphane Madeni para basıyor. Bu parayı Merkez Bankasına satıyor.
Karşılığında tahvil alıyor. TCMB bunu tedavüle sokuyor.
Hazinenin bastığı 1krş, 5krş, 10krş, 25krş, 50krş, 1tl toplam tutarlarına 1.000 TL diyelim.
Bu madeni paraların basım maliyeti ile değerleri toplamı arasındaki fark Senyoraj olarak
adlandırılıyor. Para basma maliyetini de 5 TL diyelim.
Bu 995 TL senyoraj tamamen hazineye gelir kaydediliyor.

Bir ticari banka diyelimki ayın 15’inde maaş ödemesi için nakit paraya ihtiyacı var.
TCMB’den 1000 TL borç istiyor. TCMB ticari bankaya %10 faizle hesap açıyor ve bankaya 1000
TL kağıt para veriyor. Buradaki 100 TL senyoraj geliri TCMB’ kârı oluyor.

1000 TL’yi alan banka bunu müşterilerine dağıtıyor.
Diyelimki maaşını alan memur bu parayla 500 TL alışveriş yapıyor. 200 TL satış yapan işletme 200
TL mevduat olarak bankaya yatırıyor.
Banka 200 TL mevduat karşılığında TCMB izniyle 2.000 TL krediyi %20 faizle kullandırma izni
alıyor. (Bu kredi limit ve faiz oranları ülkelere göre değişiyor)
2.000 TL kredinin 1.000 TL’nin bankacılık sistemine mevduat olarak geri döndüğünü varsayalım.
Banka 1000 TL karşılığında 10.000 TL krediyi %20 faizle müşterilerine kredi olarak kullandırıp kâr
elde ediyor.

TCMB bankaya 1.000 TL borç verdi, karşılığında 100 TL faiz geliri elde etti.
Banka 1.000 TL’yi piyasaya soktu, karşılığında önce 2.000 TL sonra 10.000 TL sanal para yarattı.
10.000 TL’den %20 oranda 2.000 TL gelir elde etti.
Banka 100 TL faiz ödeyerek elde ettiği sanal para karşılığında 2.000 TL gelir, 1.900 TL kâr elde
etmiştir.

Türkiye’de kamu bankası olarak Ziraat, Halkbank, Vakıfbank var.
Kapatılan, birleştirilen, satılan kamu bankaları veya Türk esnaf ve üreticileri destekleyen bankalar;
Etibank, Sümerbank, Oyakbank, Emlakbank, Türk Ticaret Bankası, Türkiye Öğretmenler Bankası,
Pamukbank, Tarişbank vs.

Yukarıda bahsettiğim senyoraj gelirini kamu bankaları veya Türk bankaları elde etmek yerine
bankaların yabancılara satılmasıyla milli kaynaklarınız yabancılara gitmektedir.
Son günlerde gündeme gelen İşbank hisselerinin hazineye devri ile ardından satılması, Ziraat,
Halkbank, Vakıfbank’ın satılmak istenmesine bir de bu gözle bakıp değerlendirelim.

Süleyman Özyüksel

Yazarlar - 21:08 A A
BENZER HABERLER

HABER LİSTESİ

  • 01
    AB Haber’den Bomba İDDİA!
    ABHaber-Analiz: Muharrem İnce, Öztürk Yılmaz’a ne kadar teşekkür etse o kadar azdır.Bundan sonra ‘Atatürkçüler ve Yurtseverler’ için çatı ‘Yenilik Partisi’dir
  • 02
    SİYASETTE YILMAZ İNCELİK
    Partiye sahip çıkacak kişileri zor bulur. Bir süredir Muharrem İnce’nin yeni bir parti kurup kurtaracağı üzerine yorumlar yapılıyor, yazılar yazılıyor. Bunlardan bence en önemlisi Sözcü Gazetesi yazarı Saygı Öztürk’ün yazısı. Saygı Öztürk, 2 Ağustos tarihli yazısında bence çok önemli bir noktaya işaret ediyor. Öztürk yazısında, “Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu, Muharrem İnce’nin gönlünü almalı. İnanıyorum ki […]
  • 03
    ‘Türkiye’nin etrafındaki çember daralıyor’
    Yeniden Refah lideri Erbakan, partisinin İl Başkanları Toplantısı’nda konuştu: ‘Siyonist İsrail’in ana hedefi önündeki en büyük engel Türkiye ve aziz milletimizdir. Bunu onlar da çok iyi bildikleri için attıkları adımlarla Türkiye’yi kıskaç altına almak ve yutmak istiyorlar. Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Dr. Fatih Erbakan, partisinin genel merkezinde düzenlenen İl Başkanları Toplantısı’nda gündeme ilişkin değerlendirmelerde […]
  • 04
    SADAKA EKONOMİSİ VE OTOYOLLAR
    Akp Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Yol medeniyettir. Yolları olmayan ülkeyseniz medeni olmaktan bahsedemezsiniz.“   Geçmişten günümüze yol, medeniyetin gelişmesinde büyük katkı sağlamış olmasına rağmen yol medeniyettir demek abartıdır. Antik Roma imparatorluğunda 85.004 km kara yolu vardı. Bu yollar Roma ordularının hızlı bir şekilde hareket edebilmesi için yapılmıştı. Eyaletler arası haberleşme ve ticaretin gelişmesinde katlıları […]
  • 05
    2020 YILI BÜTÇESİ VE UYGULAMALARI
    2020 yılı bütçesine hem genel olarak hem de, Ağustos-2020 ayı sonu itibariyle bakacak olursak; genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerine 2020 yılı için toplam 1.082 milyar lira bütçe ödeneği, buna karşın red ve iade rakamları hariç 1.072 milyar lira tutarında da bütçe geliri olacağı öngörülmektedir. 2020 yılının sekiz aylık döneminde (Ocak-Ağustos) bütçe geliri 650,5 milyar lira, […]
Lig Seçiniz
TAKIMLAR O G B M A Y Av P
1.Galatasaray22005 146
2.Alanyaspor22004 046
3.Göztepe21106 244
4.Karagümrük21105 234
5.Beşiktaş21104 224
6.Antalyaspor21103 124
7.Hatayspor21102 024
8.Fenerbahçe21102 114
9.Kasımpaşa21012 1-13
10.BB Erzurumspor21013 303
11.Sivasspor21012 3-13
12.Kayserispor21011 2-13
13.Konyaspor10100 001
14.Gaziantep FK20113 5-21
15.Trabzonspor20111 3-21
16.Gençlerbirliği20110 3-21
17.Yeni Malatya20111 4-31
18.Denizlispor20111 5-41
19.MKE Ankaragücü10011 2-10
20.Ç. Rizespor20021 4-30
21.Başakşehir20020 4-40

HAVA DURUMU

27 Eylül 2020 PAZAR
18°
  • PTS 29.6°
  • SAL 30.8°
  • ÇAR 24.0°