29° Az bulutlu
  • EURO
  • DOLAR

DUYUN-U UMUMİYE’YE GİDEN SÜREÇ

Yazarlar - Mayıs 31, 2020 20:57 A A

18’inci ve 19’uncu asırlarda Avrupa’nın sanayi devrimini yapıp,endüstriyel üretime başlamasına rağmen, Osmanlı İmparatorluğu büyük bir atalet içinde üretime yönelik yatırımlardan ziyade Beylerbeyi,Çırağan,Yıldız,Dolmabahçe gibi saraylara ilaveten Ihlamur,Küçüksu,Huber,Hidiv,Malta, Emirgan,Adile Sultan vb. köşk ve kasrlar yapma peşinde idi.Üstelik de borçlanmak suretiyle yapıyordu.

Bu ısraf harcamalarının yanında bitmek tükenmek bilmeyen savaş ve isyanların getirdiği mali yük yanında, hesapsızlık, üretimsizlik, şatafat, maceracılık, kayırmacılık, plansız hareket etme ve liyakatsizlik, Osmanlı İmparatorluğunu içinden çıkılmaz bir borç batağına sürükledi.Gerek borçların sürekli artış göstermesi ve gerekse borç ödemensinde yaşanan darboğazlar bir dizi mali kararların alınmasını mecbur kıldı.Bunların en önemlilerinden biri Muharrem Kararnamesidir.Muharrem Kararnamesi nedir?

Osmanlı Devletinin ödeyemediği iç ve dış borçlarını düzenlemek amacıyla, alacaklıların talepleri doğrultusunda şekillendirilerek 28 Muharrem 1299 (20 Aralık 1881) tarihinde açıklanan mali kararlardır.
Osmanlı İmparatorluğu 1854 Kırım Savaşından sonra ilk kez borçlanmaya başlamıştır.Bu tarihten itibaren 20 yıl boyunca çeşitli aralıklarla iç ve dış piyasalardan borç almıştır.Ancak borçlanmak suretiyle elde edilen bu kaynaklar verimli değerlendirilemediğinden,vadesi gelince ödeme sıkıntısı çekilmiş,zamanla ana para bir yana faizler dahi ödenemez hale gelmiştir.Buna bağlı olarak 1874-1875 yıllarında bütçe dengesi tamamen bozulmuş,gelirler borç faizlerini dahi karşılayamaz olmuştur.

Bunun sonucu olarak 30 Ekim 1875 tarihinde ”Ramazan Kararnamesi” ile maliyenin iflası ve borçların ödenmesi konusunda bir plan yapılmıştır.Nisan 1876 tarihinden sonra ise borç geri ödemeleri tamamen durdurulmuştur.
1876-1881 yılları arasında Osmanlı Devletinin borçların ödenmesiyle ilgili mali sistemi düzenleyici çalışma yapamaması sonrasında, alacaklı devletlerin ve bankerlerin yoğun baskı ve lobi çalışması neticesinde yapılan müzakereler sonucu alacaklıların anaparadan önemli ölçüde indirim yapmaları konusunda uzlaşılmasının ardından 28 Muharrem 1299 (20 Aralık 1881) tarihinde açıklanan Muharrem Kararnamesi ile borçların ödenmesi için devletin ekonomik faaliyetlerinin yönetimi yabancıların kontrolüne verilmiştir.

Söz konusu Kararnameye göre; borçların ödenmesi için devletin tüm ekonomik faaliyetlerini yabancılar adına kontrol etmek amacıyla Duyun-u Umumiye (Borçlar İdaresi) kurulmuştur.Bu kararname neticesinde devlet ekonomik bağımsızlığını kaybetmiştir.
Hiçbir borç ödemesi yapamayan Osmanlı İmparatorluğu,sonunda alacaklılarla anlaşma yoluna gitti. Alacaklılarla masaya oturan İmparatorluk 1879’da damga,alkollü içki,balık avı,tuz ve tütünden alınan vergi gelirlerini 10 yıl boyunca iç borçlar karşılığı olarak alacaklılara bıraktı.

Ancak alacaklı Avrupa devletleri buna tepki gösterdi ve 1881 yılında damga,alkollü içki,balık avı,tuz,tütün ve ipekten alınan vergilerin tüm geliri iç ve dış borç ödemelerine tahsis edildi.Bu vergilerin toplama ve alacaklılara ödeme görevi de kuruluşu yapılan Duyun-u Umumiye idaresine verildi.Bu kurum kurulduktan sonra da Osmanlı İmparatorluğu mali sıkıntılar nedeniyle dış borç almak zorunda kaldı.
Osmanlı İmparatorluğunu yarı sömürge seviyesine indiren bu kurumun vergi gelirlerini denetlemesi Lozan Antlaşması ile sona erdirildi.Sadece borçların alacaklılara paylaştırılması görevini sürdürmeye devam etti.

Bu borçlar İmparatorluk çöktükten sonra, İmparatorluk topraklarında kurulan devletler ve Türkiye arasında paylaştırıldıysa da en büyük borç yükü Türkiye’ye verilmiştir.
Lozan antlaşmasının yapıldığı 24 Temmuz 1923 tarihinde, Duyun-u Umumiye’ye olan yaklaşık 130 milyon liralık borcun 85 milyon liralık kısmını Türkiye Cumhuriyeti üstlenmiş, 45 milyon liralık kısmıda Osmanlı İmparatorluğundan ayrılan 14 ülkeye maledilmiştir.
Türkiye Duyun-u Umumiye’ye olan borcunun son taksitini, ilk borcun alınmasından tam yüzyıl sonra 1954 yılında ödeyip bu yükten kurtuldu.

Osmanlı’nın yıkılışına sebep teşkil eden unsurlardan biri olan bu ekonomik tablonun örnekleri günümüzde de yaşanmaktadır.Söz konusu örneklerden ders almak suretiyle ekonominin gereğine uygun olarak rasyonel davranılsa idi,şimdi borç arayan bir ülke değil borç veren bir ülke pozisyonunda olurduk.
Ancak şurası da bir gerçektir ki; adalet ve liyakata dayalı bir üretim ekonomisi oluşturma kararlılığı ile ülkemizi ısraftan,şatafattan ve başkasına muhtaç olmaktan kurtaracak kadrolar da vardır. Onun için HEPİMİZ BURADAYIZ.

Yazarlar - 20:57 A A
BENZER HABERLER

HABER LİSTESİ

  • 01
    Öztürk Yılmaz Doğu Akdeniz kriziyle ilgili ne söylediyse o çıktı
    Yenilik Partisi Genel Başkanı, Bağımsız Ardahan Milletvekili Öztürk Yılmaz’ın,Doğu Akdeniz kriziyle ilgili ortaya koyduğu görüşlerde ne kadar haklı olduğu ortaya çıktı. Yılmaz’ın konuyla ilgili ifade ettiği görüşleri bir bir gelişmeler net bir şekilde ortaya çıkardı. İlk önce Yunanistan krizi sistemli bir şekilde tırmandırıp tüm provokasyonları yaptıktan sonra masaya oturdu. AB’de tartışmalı sularda doğal gaz araştırma çalışmaları yapan Türkiye’ye yaptırım talep etti.
  • 02
    Yenilik Partisi Genel Başkanı Öztürk Yılmaz’dan Adnan Menderes Anıt Mezarına Ziyaret.
    Yenilik Partisi Genel Başkanı Öztürk Yılmaz Adnan Menderes Anıt Mezarlığını Ziyaret etti. Adnan Menderes Anıt Mezarlığını Ziyaret Eden ve Bu ülkede yanlış işler oldu. Başbakan idam edildi. 21 yaşında Deniz Gezmiş idam edildi. Demokrasimizin bir daha bu tür acılarla yüzleşmemesi hepimizin sorumluluğudur. İfadelerini kullandı. Adnan Menderes Anıt Mezarlığını Ziyaret Eden ve Bu ülkede yanlış işler oldu. […]
  • 03
    Cinci hocanın ifadesi ortaya çıktı
    İstanbul’da “Cinci Hoca” olarak bilinen ve dolandırıcılık iddiasıyla tutuklanan Burhan Dalgalı’nın emniyette ve savcılıkta verdiği ifadeler ortaya çıktı. Nikahını kıydığı Ebubekir B.’den para alan Dalgalı’nın Ebubekir B.’ye “Boş odanız var mı? Eşinle baş başa görüşmem lazım” dediği de iddia edilmişti. İfadesinde kimseyi taciz etmediğini söyleyen Dalgalı, kendisine kumpas kurulduğunu öne sürdü. Cinsel tacizden suç kaydı bulunan ve PKK toplantısında çekilen fotoğrafları ele geçirilen Dalgalı’nın yarı çıplak bir kadının göbeğine Arapça yazılar yazarken kaydedilen görüntüleri de ortaya çıktı.
  • 04
    ATATÜRK Düşmanlarına Yılmaz’dan Çok Sert Cevap!
    Son dönemlerde ATATÜRK’e yapılan hakaretlere dayanamayan, Yenilik Partisi Genel Başkanı Öztürk YILMAZ sessizliğini bozarak çok sert açıklamalarda bulundu.
  • 05
    Mustafa Akıncı döneminde Türkiye ile ilişkilerimiz erozyona uğradı
    KKTC Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Prof. Dr. Kudret Özersay, katıldığı Artık Üniversiteliler Soruyor platformunun canlı yayınında Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın Türkiye ile ilişkilerine zarar verdiğini belirterek sert eleştirilerde bulundu. Koronavirüs pandemisi dolayısıyla sosyal medya platformu üzerinden canlı yayınlanan programa, başta Türkiye olmak üzere, KKTC, Belçika, İngiltere, Fransa gibi ülkelerden öğrenciler katılarak, Özersay’a kamuoyunun merak ettiği soruları yöneltti. Özersay, […]
Lig Seçiniz
TAKIMLAR O G B M A Y Av P
1.Göztepe11005 143
2.Karagümrük11003 033
3.Beşiktaş11003 123
4.Galatasaray11003 123
5.Alanyaspor11002 023
6.Hatayspor11000 003
7.Antalyaspor11002 023
8.BB Erzurumspor11002 111
9.Fenerbahçe11002 123
10.Kayserispor11001 013
11.Konyaspor11000 000
12.Ç. Rizespor10011 2-10
13.MKE Ankaragücü10011 2-10
14.Kasımpaşa10010 1-10
15.Gaziantep FK11001 3-20
16.Trabzonspor10011 3-20
17.Sivasspor10010 2-20
18.Gençlerbirliği10011 3-20
19.Başakşehir10010 000
20.Yeni Malatya10010 3-30
21.Denizlispor10011 5-40

HAVA DURUMU

18 Eylül 2020 CUMA
29°
  • CTS 26.9°
  • PAZ 25.5°
  • PTS 26.4°