30° Az bulutlu
  • EURO
  • DOLAR

DUYUN-U UMUMİYE’YE GİDEN SÜREÇ

Yazarlar - Mayıs 31, 2020 20:57 A A

18’inci ve 19’uncu asırlarda Avrupa’nın sanayi devrimini yapıp,endüstriyel üretime başlamasına rağmen, Osmanlı İmparatorluğu büyük bir atalet içinde üretime yönelik yatırımlardan ziyade Beylerbeyi,Çırağan,Yıldız,Dolmabahçe gibi saraylara ilaveten Ihlamur,Küçüksu,Huber,Hidiv,Malta, Emirgan,Adile Sultan vb. köşk ve kasrlar yapma peşinde idi.Üstelik de borçlanmak suretiyle yapıyordu.

Bu ısraf harcamalarının yanında bitmek tükenmek bilmeyen savaş ve isyanların getirdiği mali yük yanında, hesapsızlık, üretimsizlik, şatafat, maceracılık, kayırmacılık, plansız hareket etme ve liyakatsizlik, Osmanlı İmparatorluğunu içinden çıkılmaz bir borç batağına sürükledi.Gerek borçların sürekli artış göstermesi ve gerekse borç ödemensinde yaşanan darboğazlar bir dizi mali kararların alınmasını mecbur kıldı.Bunların en önemlilerinden biri Muharrem Kararnamesidir.Muharrem Kararnamesi nedir?

Osmanlı Devletinin ödeyemediği iç ve dış borçlarını düzenlemek amacıyla, alacaklıların talepleri doğrultusunda şekillendirilerek 28 Muharrem 1299 (20 Aralık 1881) tarihinde açıklanan mali kararlardır.
Osmanlı İmparatorluğu 1854 Kırım Savaşından sonra ilk kez borçlanmaya başlamıştır.Bu tarihten itibaren 20 yıl boyunca çeşitli aralıklarla iç ve dış piyasalardan borç almıştır.Ancak borçlanmak suretiyle elde edilen bu kaynaklar verimli değerlendirilemediğinden,vadesi gelince ödeme sıkıntısı çekilmiş,zamanla ana para bir yana faizler dahi ödenemez hale gelmiştir.Buna bağlı olarak 1874-1875 yıllarında bütçe dengesi tamamen bozulmuş,gelirler borç faizlerini dahi karşılayamaz olmuştur.

Bunun sonucu olarak 30 Ekim 1875 tarihinde ”Ramazan Kararnamesi” ile maliyenin iflası ve borçların ödenmesi konusunda bir plan yapılmıştır.Nisan 1876 tarihinden sonra ise borç geri ödemeleri tamamen durdurulmuştur.
1876-1881 yılları arasında Osmanlı Devletinin borçların ödenmesiyle ilgili mali sistemi düzenleyici çalışma yapamaması sonrasında, alacaklı devletlerin ve bankerlerin yoğun baskı ve lobi çalışması neticesinde yapılan müzakereler sonucu alacaklıların anaparadan önemli ölçüde indirim yapmaları konusunda uzlaşılmasının ardından 28 Muharrem 1299 (20 Aralık 1881) tarihinde açıklanan Muharrem Kararnamesi ile borçların ödenmesi için devletin ekonomik faaliyetlerinin yönetimi yabancıların kontrolüne verilmiştir.

Söz konusu Kararnameye göre; borçların ödenmesi için devletin tüm ekonomik faaliyetlerini yabancılar adına kontrol etmek amacıyla Duyun-u Umumiye (Borçlar İdaresi) kurulmuştur.Bu kararname neticesinde devlet ekonomik bağımsızlığını kaybetmiştir.
Hiçbir borç ödemesi yapamayan Osmanlı İmparatorluğu,sonunda alacaklılarla anlaşma yoluna gitti. Alacaklılarla masaya oturan İmparatorluk 1879’da damga,alkollü içki,balık avı,tuz ve tütünden alınan vergi gelirlerini 10 yıl boyunca iç borçlar karşılığı olarak alacaklılara bıraktı.

Ancak alacaklı Avrupa devletleri buna tepki gösterdi ve 1881 yılında damga,alkollü içki,balık avı,tuz,tütün ve ipekten alınan vergilerin tüm geliri iç ve dış borç ödemelerine tahsis edildi.Bu vergilerin toplama ve alacaklılara ödeme görevi de kuruluşu yapılan Duyun-u Umumiye idaresine verildi.Bu kurum kurulduktan sonra da Osmanlı İmparatorluğu mali sıkıntılar nedeniyle dış borç almak zorunda kaldı.
Osmanlı İmparatorluğunu yarı sömürge seviyesine indiren bu kurumun vergi gelirlerini denetlemesi Lozan Antlaşması ile sona erdirildi.Sadece borçların alacaklılara paylaştırılması görevini sürdürmeye devam etti.

Bu borçlar İmparatorluk çöktükten sonra, İmparatorluk topraklarında kurulan devletler ve Türkiye arasında paylaştırıldıysa da en büyük borç yükü Türkiye’ye verilmiştir.
Lozan antlaşmasının yapıldığı 24 Temmuz 1923 tarihinde, Duyun-u Umumiye’ye olan yaklaşık 130 milyon liralık borcun 85 milyon liralık kısmını Türkiye Cumhuriyeti üstlenmiş, 45 milyon liralık kısmıda Osmanlı İmparatorluğundan ayrılan 14 ülkeye maledilmiştir.
Türkiye Duyun-u Umumiye’ye olan borcunun son taksitini, ilk borcun alınmasından tam yüzyıl sonra 1954 yılında ödeyip bu yükten kurtuldu.

Osmanlı’nın yıkılışına sebep teşkil eden unsurlardan biri olan bu ekonomik tablonun örnekleri günümüzde de yaşanmaktadır.Söz konusu örneklerden ders almak suretiyle ekonominin gereğine uygun olarak rasyonel davranılsa idi,şimdi borç arayan bir ülke değil borç veren bir ülke pozisyonunda olurduk.
Ancak şurası da bir gerçektir ki; adalet ve liyakata dayalı bir üretim ekonomisi oluşturma kararlılığı ile ülkemizi ısraftan,şatafattan ve başkasına muhtaç olmaktan kurtaracak kadrolar da vardır. Onun için HEPİMİZ BURADAYIZ.

Yazarlar - 20:57 A A
BENZER HABERLER

HABER LİSTESİ

  • 01
    Babacan’dan Erdoğan’ı kızdıracak sözler
    DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Cumurbaşkanı Erdoğan’ı kızdıracak sözler sarf etti. Türkiye Varlık Fonu’nu iktidara geldiklerinde kapatacaklarını belirten Babacan “Varlık Fonu’nu kapatacağız. Tam bir kara delik…” dedi.
  • 02
    Bilim Kurulu toplantısı sonrası Bakan Koca’dan flaş açıklamalar
    Corona virüsüyle mücadele kapsamında Bilim Kurulu, saat 17.00’de toplandı. Kritik toplantının sona ermesinin ardından Sağlık Bakanı Fahrettin Koca açıklamalarda bulunuyor..
  • 03
    Sosyal medya düzenlemesi geliyor
    Cumhurbaşkanı Erdoğan, 4. çocuğunu kucağına alan kızı Esra Albayrak’a sosyal medya üzerinden yapılan cinsiyetçi saldırıya sert tepki göstererek, “Bir bebek üzerinden ailesine ve onların temsil ettiğini düşündükleri değerlere saldıran bu alçakların peşini bırakmayacağız. Hukuk önünde işledikleri suçun cezasını çekecekler” ifadelerini kullandı. “Yalanın, iftiranın kişilik haklarına saldırının alıp başını gittiği bu mecraların bir düzene sokulması şart” ifadesini kullanan Erdoğan, sosyal medyaya yönelik kapsamlı bir hukuki düzenlemenin yolda olduğunu belirtti. Erdoğan, “Bu millete, ülkeye bu tür mecralar yakışmıyor. Bu tür sosyal medya mecralarının tamamen kaldırılmasını, kontrol edilmesini istiyoruz” dedi.
  • 04
    Türkiye Siyaseti ve Tiyatrograsi
    Tiyatrograsi nedir? Demokrasi ile uzaktan yakından alakası olmayan, antidemokratik bir şekilde davranıp, kendi çıkarları için bu antidemokratik davranışı demokrtik bir davranış gibi göstermeye Tiyatrograsi denir. Özellikle son zamanlarda Türkiye Siyaseti’nde, siyasetçilerin bir çoğu Tiyatrograsiye dayalı Tiyatrograsik bir moda girmişlerdir. Türkiye Siyaseti’nde tiyatrograsilere örnek verecek olursak, Ardahan Bağımsız Milletvekili Öztürk Yılmaz’ın Ezan konusunu bahane edilerek ihraç […]
  • 05
    Öztürk Yılmaz’dan Bomba Açıklama!
    Ardahan Bağımsız Milletvekili Öztürk Yılmaz, CHP’de neden ve kimler tarafından ihraç edildiğini açıkladı.
Lig Seçiniz
TAKIMLAR O G B M A Y Av P
1.M.Başakşehir29179355 272860
2.Trabzonspor291610365 323358
3.Sivasspor29158650 331753
4.Galatasaray291410548 262252
5.Beşiktaş29155949 351450
6.Fenerbahçe29137951 391246
7.Alanyaspor29129849 321745
8.Göztepe241081136 38-238
9.Antalyaspor299101035 46-1137
10.Gaziantep FK298111041 46-535
11.Kasımpaşa28951442 51-932
12.Denizlispor29881329 42-1332
13.Gençlerbirliği28871335 47-1231
14.Ç.Rizespor29851631 49-1829
15.Yeni Malatya29771543 46-328
16.Kayserispor29771533 64-3128
17.Konyaspor295121224 40-1627
18.MKE Ankaragücü295101426 49-2325

HAVA DURUMU

2 Temmuz 2020 PERŞEMBE
30°
  • CUM 30.8°
  • CTS 33.1°
  • PAZ 33.7°